125 jaar KSV Rotterdam

15 december 2008

Hij had naar eigen zeggen voor deze gelegenheid het grootste Delftsblauwe bord dat er te krijgen was mee naar Rotterdam genomen. En, zo zei Karel Greven, voorzitter van de KNSA, hij overhandigde dat met genoegen aan Leenderd Vogelenzang, de voorzitter van KSVR, de Koninklijke Scherpschutters Vereniging Rotterdam. Eén van de oudste schietsportverenigingen van Nederland bestaat 125 jaar en naar aanleiding daarvan was Greven met de imposante aanvulling op het nodige KNSA-porselein dat de vereniging al in de kast heeft staan, naar de Maasstad getrokken.

De KNSA-voorzitter bleef vervolgens ook niet met lege handen staan. Op zijn beurt reikte Vogelenzang die KSVR al sinds 2002 leidt, aan Karel Greven de grote vergulde medaille met het verenigingswapen met inscriptie uit. Speciaal voor dit jubileum geslagen. Zo ook een kleinere versie voor alle, iets meer dan 300 leden die KSVR anno 2008 telt. Zij ontvingen die twee dagen na de officiële jubileumreceptie op 26 oktober 2008 tijdens een feestelijk dinerbuffet met muzikale omlijsting voor leden en donateurs, met partners, aan boord van een partyschip in de haven Rotterdam. Want dat KSVR anno 2008 na 125 jaar nog een springlevende vereniging is, bevestigt Vogelenzang. ‘Hoewel bij veel verenigingen het aantal leden is afgenomen, blijft dat bij KSV Rotterdam stabiel. En dat ondanks het feit dat de contributie zeker niet één van de laagste is.’

Ouder
De historie van KSV Rotterdam gaat verder terug dan de oprichtingsdatum van 26 oktober 1883. Van 1867 tot 1907 bestond al het Korps Vrijwilligers, vallende onder de Vereeniging tot Bevordering van ’s-Lands Weerbaarheid. In 1869 is de naam van de vereniging gewijzigd in die van het Korps Koninklijke Scherpschutters van Rotterdam. In 1883 namen veel leden ontslag met de bedoeling een afzonderlijke schietvereniging op te richten, omdat zij - in het kort gezegd - van een vereniging met een militaristisch karakter naar een met een burgerlijk karakter wilden. Gaandeweg werden ook elders meer Weerbaarheidskorpsen  hervormd tot gewone schietclubs. Op 26 oktober 1883 was het zo ver dat een aantal leden de Scherpschutters Vereeniging Rotterdam oprichtten. Jan Mens werd de eerste voorzitter.

KSV Rotterdam beschikt al weer ruim zestien jaar over een fraaie accommodatie - om met de woorden van KNSA-voorzitter Greven te spreken -  waarop menige vereniging jaloers kan zijn. Alle KNSA-disciplines kunnen er worden geschoten op de vier 100-meterbanen, zestien 50-meterbanen, twaalf 25-meterbanen, tien 25-meter-duelbanen en zestien 10-meter-luchtbanen, waarover het complex beschikt en waarop de KSV Rotterdam zelf maar liefst drie dagen per week actief is. Maar zoals zoveel Nederlandse schietsportverenigingen, vanzelf is die accommodatie niet tot stand gekomen. Wie in de lange geschiedenis van de vereniging duikt ontdekt dat KSV Rotterdam ooit begon op de schietbaan in het Verkooplokaal te Rotterdam. Daarna, in 1886, werden de schietbaan in Vlaardingen en de gemeentelijke schietbaan in Crooswijk, de schietaccommodatie aan de Bermweg in de Alexanderpolder te Rotterdam (vier schietpunten van 225 meter) aan de vereniging ter beschikking gesteld.

Sociëteit
Onteigening van het schietcomplex Bermweg ten behoeve van het Kralinger Hout en de opheffing van de Marge-baan in café Saison aan de Westersingel, alwaar het flobert-schieten werd beoefend, leidde tot de schietaccommodatie met sociëteit, ontworpen door de architecten De Ruyter en Van de Graaf, aan de Kralingseweg te Rotterdam. Het was Defensie-minister Jannes Johannes Cornelis van Dijk (uit het tweede kabinet Ruijs de Beerenbrouck; later zou Van Dijk ook nog twee keer dienen in kabinetten onder Colijn) die de banen op 23 mei 1925 opende.

En over goede contacten en hoog bezoek had de toen nog niet koninklijke vereniging geen klagen. Zo bezocht in 1930 Prins Hendrik de schietbanen en aanvaardde hij het Beschermheerschap. Zoals daarna ook Prins Bernhard het Beschermheerschap van de sinds 1958 Koninklijke Scherpschutters Vereniging Rotterdam op zich nam. Van 1948 tot aan zijn overlijden in 2004, om precies te zijn. Bij de viering van het eeuwfeest in 1983 wederom hoog bezoek. Het is dan Pieter van Vollenhoven die tijdens de tweede editie van de een jaar eerder in het leven geroepen Open Internationale Schietwedstrijden (OIS) voor KKG, Pistool en Historische Wapens met pistool het openingsschot verricht.

Stichting
1948 is een memorabel jaar voor de vereniging. Niet alleen aanvaardt Prins Bernhard dan het Beschermheerschap, dat jaar wordt ook de Stichting tot Instandhouding van Schietbanen te Rotterdam opgericht. Deze stichting beheerde en beheert de onroerende zaken van de (toenmalige) vereniging.

Thans verricht de stichting de exploitatie van het nieuwe complex (sinds 1992), waarvan meerdere schietverenigingen en het Korps Mariniers gebruikmaken. In 1957 werd al een elektronisch schijventransport geinstalleerd. Met uitzondering van de 100-, 200- en 300-meter-banen, die door kuilpersoneel bediend bleven worden. De 200- en 300-meterbanen zijn overigens in 1963 afgekeurd en zo bleven alleen de vijf 100-meterbanen in gebruik. In 1974 kwamen er vijftien 25-meterbanen bij, waarvan tien stuks voor precisie en vijf stuks voor snelvuur. Voorts werden in 1979 achttien 50-meterbanen in gebruik genomen.

Rijksweg
In 1989 wordt begonnen met de werkzaamheden voor de verbreding van de rijksweg A16, waardoor de accommodatie enige honderden meters moest worden verplaatst. De ere-voorzitter, de heer C.B. Crol sloeg op 1 oktober 1990 de eerste paal voor het nieuwe schietcomplex (ontwerp van het gerenommeerde Rotterdamse bureau Hoogstad Van Tilburg Architecten BNA). Op 17 januari 1992 wordt het schietcomplex officieel in gebruik genomen met een openingsschot door de toenmalige voorzitter van de KNSA, Piet Hoogeveen. Michiel de Korver is dan voorzitter van de vereniging.

Naast hoogtepunten heeft KSV Rotterdam ook dieptepunten gekend. Huidig voorzitter Leenderd Vogelenzang memoreert ze ook. Die van de oorlogsjaren met name, met als extra dimensie het fusilleren van 37 Nederlanders, juist op die plek waar de vereniging is gevestigd. Een gedenkplaat in de buitenmuur en elke 4e mei herinnert nog aan deze zwarte tijd.

Terug tot slot naar de jubileumreceptie op 24 oktober 2008. Vogelenzang overhandigt tijdens die bijeenkomst niet alleen de grote vergulde medaille met het verenigingswapen met inscriptie aan KNSA-praeses Karel Greven, hij had ook voor zichzelf en de vereniging een cadeautje. Een nieuwe ‘ambtsketen’, bestaande uit meerdere verzilverde medailles met het verenigingswapen en één hele oude medaille uit circa 1900 van de toen nog Scherpschutters Vereeniging Rotterdam.