KNSA kiest voor de toekomst

15 december 2008

"Kiezen voor de Toekomst". Het is de naam van het nieuwe Meerjarenbeleidsplan 2009 – 2012 van de KNSA waaraan op het ogenblik door het Algemeen Bestuur de laatste hand wordt gelegd en dat in de Algemene Vergadering van 4 april 2009 aan de leden wordt aangeboden. Primaire doelstelling van de KNSA in de komende jaren is, zo staat in de concept inleiding van het plan te lezen, ‘Lijfsbehoud, schietsport in de volgende eeuw’.

Die centrale doelstelling in de activiteiten die in het plan worden verwoord, kan volgens het Algemeen Bestuur alleen worden bereikt wanneer eenieder die de schietsport een warm hart toedraagt, bereid is daaraan een bijdrage te leveren; niet alleen KNSA-bestuurders, verenigingsbestuurders en leden van commissies, maar zeker ook de KNSA-schutters zelf. Zo is het noodzakelijk om veel aandacht te besteden aan de vergroting van de bekendheid van de schietsport in Nederland. Het belang daarvan moet worden onderstreept bij verenigingsbestuurders en individuele sportschutters. Een aanzet daartoe wordt in het meerjarenplan gegeven.

Topsport
Een niet te onderschatten activiteit ter vergroting van de bekendheid van de schietsport is de beoefening van topsport. ‘Er bestaat,’ zo heeft het bestuur al meerdere keren gesteld, ‘geen beter podium om de schietsport in Nederland onder de aandacht van het algemene publiek te brengen en vooral ook om de schietsport als een volwaardige tak van sport te presenteren.’ Aangezien in de voorbije periode is gebleken dat de Nederlandse topschutters niet over het vereiste niveau beschikken om zich regelmatig in verschillende disciplines te scharen bij de wereldtop, is een koerswijziging in het huidige topsportbeleid noodzakelijk.

Bekend is inmiddels al geworden dat vooral voor wat betreft topsport er grote veranderingen op stapel staan. ‘Meer dan ooit,’ zo wordt ook in het meerjarenplan aangegeven, ‘zullen schutters die de beoefening van de schietsport op topniveau ambiëren, gedwongen worden daarvoor keuzes te maken.’Het zijn keuzes’, zo wordt beseft, ‘die ingrijpend kunnen zijn voor hun levensstijl. Het kunnen ook keuzes zijn die uiteindelijk het aantal topschutters dat de schietsport als topsport wil beoefenen, zal verminderen’. Maar, aldus de visie van het Algemeen Bestuur, ‘meer dan ooit zal het doel gericht zijn op de kwaliteit van deze topsporters en niet op de kwantiteit.’

Koerswijziging
Het tot nu toe gevoerde beleid ging uit van een vooral voorwaardenscheppende en stimulerende rol van de KNSA. Op dat punt is een koerswijziging noodzakelijk. In de binnen de schietsport toonaangevende landen zijn de meeste topschutters fulltime met de schietsport op topniveau bezig. De veronderstelling dat een topschutter met de wereldtop kan concurreren wanneer hij of zij slechts twee of drie keer per week trainingen verricht, is inmiddels ver achterhaald. Het topsportbeleid voor de komende vier tot acht jaar zal zich dan ook vooral richten op het zoveel mogelijk vrij maken van topsporters, zodat zij fulltime de schietsport op topniveau kunnen beoefenen. Dat vergt tevens een aanpassing in de sporttechnische begeleiding. En dat betekent dat ook de trainers/coaches fulltime de topsporters moeten kunnen begeleiden.

Maar niet alleen op het allerhoogste niveau is sprake van een noodzakelijke koerswijziging; ook de samenwerking met verenigingen om sportschutters met een topsportambitie meer kansen te geven, moet verbeteren. Meer accommodaties moeten geschikt worden, zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve zin, voor topsportbeoefening en ook meer accommodaties moeten beschikbaar zijn voor topsportbeoefening. Tenslotte zal, op basis van profielschetsen, de loopbaan van een topsporter moeten worden uitgestippeld en is het noodzakelijk dat deze schutters, afhankelijk van de fase waarin zij binnen hun topsportloopbaan verkeren, keuzes maken. Keuzes die kunnen indruisen tegen de levensstijl die zij gewend zijn te hebben. Keuzes waarbij topsportbeoefening absolute prioriteit verdient en soms zelfs ten koste van werk of studie zal gaan. In concreto zal de inzet van geld en middelen voor minder topschutters dan voorheen van toepassing zijn, zodat uiteindelijk per individuele topsporter meer tijd, geld en middelen beschikbaar zijn.

Veelzijdig aanbod
Terug echter naar de primaire doelstelling van het meerjarenplan: ‘Lijfsbehoud, schietsport in de volgende eeuw’. De activiteiten voor de komende jaren en de wijze waarop de belangen van de schietsport in Nederland moet worden behartigd, zullen dan ook voor een groot deel gericht zijn op het voor altijd behouden van de schietsportbeoefening in Nederland. Die activiteiten richten zich op verenigingen en sportschutters door een goed, ruim, veelzijdig activiteitenaanbod, zoals wedstrijden, communicatiemiddelen, competities, opleidingen, enzovoorts aan te bieden, maar ook op de kwaliteit van het aanbod van activiteiten en op de kwaliteit van de bij de KNSA aangesloten verenigingen.

De kwaliteit van het besturen, zowel van de landelijke organisatie KNSA en haar commissies en districtsbesturen, maar ook op die van verenigingsbesturen, staat daarbij centraal. Het KNSA-certificeringssysteem zoals dat enige jaren geleden is ingevoerd, zal gericht blijven op de kwaliteit van de bij de KNSA aangesloten verenigingen en op het behouden en verbeteren van die kwaliteit.

NOC*NSF
Met het Meerjarenbeleidsplan 2009 – 2012 sluit de KNSA ook aan  bij de doelstellingen van de landelijke sportkoepel NOC*NSF, zoals die zijn gepresenteerd in de Sportagenda 2012, het meerjarenplan voor de gehele Nederlandse sport voor de komende jaren. Een onderdeel van de Sportagenda is een sterrensystematiek. Deze sterrensystematiek houdt in dat onderscheid gemaakt wordt tussen de verschillende bonden in niveau van activiteiten. Een bond kan 1, 2 of 3 sterren krijgen en de kwaliteitseisen worden getoest op drie onderdelen, te weten: Algemene randvoorwaarden, Specifieke randvoorwaarden voor Een leven lang sporten, beter bekend als "breedtesport", en Specifieke randvoorwaarden voor Top-10-ambitie, beter bekend onder "topsport".

Voor de specifieke randvoorwaarden voor Een leven lang sporten heeft de KNSA 2 sterren toegewezen gekregen; daarmee behoort de KNSA tot de circa 20 van de 72 sportbonden in Nederland die 2 sterren hebben ontvangen; slechts drie sportbonden zijn beoordeeld met 3 sterren. Voortvloeiende uit de Sportagenda en dan in het bijzonder het project Een leven lang sporten, is in ontwikkeling het realisatieplan. Dit NOC*NSF-realisatieplan richt zich op de totale Nederlandse sport en stelt zich ten doel dat meer mensen (gaan) sporten, lid worden of lid blijven en een leven lang actief genieten van de georganiseerde sport. De KNSA zal in de komende jaren, daar waar nodig en daar waar mogelijk, aansluiten bij de doelstellingen, filosofie en uitgangspunten van dit realisatieplan.

Groei-ambitie
Een onderdeel van dit realisatieplan is ook het hebben van een groei-ambitie. Een groei-ambitie uitgedrukt in procenten van het aantal nieuw te werven sporters. De KNSA heeft voor de komende jaren geen primaire groei-ambitie. Althans, de KNSA heeft uitsluitend een groei-ambitie daar waar het junioren betreft en richt zich voorts vooral op de verbetering van de participatie van sporters in activiteiten, zoals de wedstrijdsport. Met behulp van marktgerichte activiteiten moeten leden van schietsportverenigingen meer actief aan die activiteiten deelnemen, hetgeen uiteindelijk moet leiden tot een vermindering van de uitstroom van het aantal leden. Die vermindering van uitstroom kan uiteindelijk een groei van het aantal leden bewerkstelligen.
 
Dat de KNSA de komende jaren dus met name inzet op uitbreiding van het aantal jeugdleden in de leeftijdsgroep van 12 tot 18 jaar heeft alles te maken met het feit dat het merendeel van de aangesloten schutters bij de KNSA ouder is dan 35 jaar. Slechts 5% bestaat uit junioren; de categorie junioren behelst schutters in de leeftijd jonger dan 21 jaar. De KNSA wil daarom nieuwe schutters werven in de leeftijdscategorie van 12 tot en met 18 jaar en stelt zich dat doel niet alleen vanwege het beperkte aantal schutters op dit moment in die leeftijdscategorie, maar ook omdat de instroom van junioren goed is voor de toekomst van de schietsport in het algemeen en voor de topsport in het bijzonder, Bovendien draagt het bij aan een versterking van het kader bij verenigingen nu en in de toekomst.

Marketingplan
Die doelstelling om meer jeugd te werven is ook al eerder verwoord in het Strategisch Marketingplan; een uitvloeisel van het werk van een projectgroep die in het kader van de in de jaren 2006 en 2007 in samenwerking met de afdeling SportAssist van NOC*NSF in het leven is geroepen ter ontwikkeling van dat Strategisch Sportmarketing Plan. Dat marketingplan bestaat uit een interne analyse van de KNSA als sportorganisatie, de aangesloten verenigingen en de aangesloten schutters en het verloop daarvan in de afgelopen jaren. Een onderdeel van die analyse is voorts een imago-onderzoek naar de KNSA als sportbond en de schietsport in Nederland.

Een onderdeel van de interne analyse is ook een sterkte- en zwakteanalyse. Deze zogenoemde SWOT-analyse is uitgewerkt en heeft geleid tot een overzicht van kansen en bedreigingen. De uiteindelijke doelstellingen voortkomend uit het marketingplan voor de komende jaren, zijn ook weer opgenomen in het Meerjarenbeleidsplan 2009 – 2012. Zoals veel zaken in het plan natuurlijk voortborduren op initiatieven die al in het (recente) verleden zijn ontwikkeld.

SchietsportTOTAAL
Een voorbeeld daarvan is het streven van de KNSA om schutters actiever aan wedstrijden te laten deelnemen en meer schietsportactiviteiten te laten verrichten. Dat moet bereikt worden door het verbeteren van de kwaliteit van de verenigingen, alsmede door het verbeteren van het sportaanbod. Zo is om die wedstrijddeelname te vergroten en de wedstrijden aantrekkelijker te maken, in 2007 het initiatief genomen om het evenement SchietsportTOTAAL te organiseren; een evenement waarbij veel bestaande activiteiten tegelijkertijd in één weekeinde worden georganiseerd. Het gaat dan zoals bekend om een schietsportbeurs, verscheidene workshops en symposia en korte cursussen, maar ook wedstrijden, zoals de Nederlandse Kampioenschappen Luchtdrukwapens en de Nederlandse Kampioenschappen Zomerbiatlon.

In 2008 zijn tijdens het evenement tevens activiteiten zoals Skike in een biatlonvorm en de Moderne Vijfkamp in een biatlonvorm, dus hardlopen en luchtpistoolschieten, georganiseerd. Gezien de beperkte tijdsduur en het beperkte aantal van 30 schietbanen van de Nederlandse Kampioenschappen Luchtdrukwapens, was het noodzakelijk een select gezelschap voor die kampioenschappen uit te nodigen. Daardoor was het niet mogelijk om de honderden luchtgeweer- en luchtpistoolschutters, die gewend waren aan de Nederlandse Kampioenschappen in alle klassen deel te nemen, ook aan die Nederlandse Kampioenschappen tijdens SchietsportTOTAAL te laten deelnemen en is tijdens de Nederlandse Kampioenschappen uitsluitend in categorieën geschoten. Om die reden zijn ook in 2007 ingevoerd de Landelijke Klassekampioenschappen; een landelijke wedstrijd waarbij de deelnemers geen Nederlands Kampioen kunnen worden maar wel kampioen in hun klasse. De deelname aan die Landelijke Klassekampioenschappen in zowel 2007 als 2008 is zodanig groot, dat de conclusie is getrokken dat met dat evenement in een behoefte wordt voorzien.

Zorgvuldigheid
Terug tot slot naar de instroom, de groei. Het KNSA-bestuur is van mening dat, meer dan bij andere takken van sport in Nederland, het voor de KNSA en haar verenigingen van belang is om op zorgvuldige wijze de toelating van leden te regelen. De ballotage van schietsportverenigingen (en hun leden) in Nederland is, om begrijpelijke redenen, strenger dan bij andere sportverenigingen. In uiterste gevallen kan het nodig zijn dat het lidmaatschap moet worden opgezegd. De noodzaak daartoe houdt vooral verband met het gebruik van (vuur-)wapens. Die handelwijze kan soms indruisen tegen het doel om zoveel mogelijk schietsportbeoefenaren te werven.

In het meerjarenplan worden daarom de activiteiten omschreven die enerzijds het aantal schietsportbeoefenaren moeten vergroten en anderzijds ervoor moeten waken dat geen lieden de schietsport gaan beoefenen die daarin niet thuishoren. De primaire doelstelling van de KNSA, zoals verwoord in het Meerjarenbeleidsplan 2009-2012 "Lijfsbehoud, schietsport in de volgende eeuw", is ook onlosmakelijk daarmee verbonden.